Tanımanın Şartları

Tanıma; babanın, nüfus memuruna, mahkemeye, notere veya konsolosluğa yazılı başvurarak resmi senette ya da vasiyetnamede çocuğun kendisinden olduğunu beyan etmesidir.
Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gerekir.

Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça ve ananın kimliği tespit edilmedikçe tanınamaz.

Başka bir erkek ile soybağı bulunan ve anasının kimliği bilinmeyen çocuklar için tanıma senedi düzenlenmez. Bu şekilde düzenlenmiş olarak gönderilen tanıma senetleri nüfus müdürlüklerince kayda alınarak, tescil işlemi yapılmadan durum Cumhuriyet Savcılığına intikal ettirilir ve mahkeme kararına göre işlem tesis edilir.

Bildirim Yükümlülüğü

Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hâkimi, noter veya vasiyetnameyi açan hâkim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.
Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.

Tanımanın Tesciline İlişkin Esaslar

Tanınan çocuk henüz aile kütüklerinde kayıtlı değilse;

1. Doğum formu düzenlenmek suretiyle çocuk babasının soyadı ile baba hanesine tescil edilerek, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.
2. Babanın yabancı uyruklu olması halinde, anasının kayıtlı bulunduğu idari birimin sonuna baba soyadı ile tescil edilerek, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.

Tanınan çocuk anasının bekarlık hanesinde kayıtlı ise,

1. Bu hanedeki kaydı kapatılarak, baba soyadı ile babasının hanesine tescil edilir.
2. Baba yabancı uyruklu ise, anasının kayıtlı bulunduğu idari birimin sonuna baba soyadı ile kaydı taşınır, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.

Tanınan evli kadın ise, koca hanesindeki kaydına tanıma olayı işlenerek babası ile arasında bağ kurulur. Evliliğin herhangi bir nedenle son bulması halinde baba soyadı ile tanıyan babasının hanesine döner.

Tanınan evli erkek ise, kendisi ile eşi ve varsa ergin olmayan çocuklarının kaydı tanıyan babasının hanesine baba soyadı ile; tanıyan baba yabancı uyruklu ise, anasının kayıtlı bulunduğu idari birimin sonuna baba soyadı ile kayıtları taşınır. Anası ile arasında bağ kurulur.

Yabancı kadından evlilik dışında doğan ve Türk vatandaşı erkek tarafından tanınan 18 yaşından büyüklerin tescili Bakanlıkça verilen talimata göre gerçekleştirilir.

Tanımanın Tescili

Bildirim yükümlülüğü bulunan makamlarca gönderilen tanıma senedi veya mahkeme kararları ya da tanımaya ilişkin vasiyetname (ölüme bağlı tasarruf) bu Yönergenin 192 nci maddesinde belirtilen şekilde aile kütüklerine işlenir. Tanıma senedi veya mahkeme kararı ya da tanımaya ilişkin vasiyetnamenin bir örneği, bilgisayardan alınan tanıma veya tanımanın iptali formu ile birleştirilerek diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğüne, ikinci örneği ise yine bilgi işlem ortamından alınan tanıma veya tanımanın iptali formu ile birleştirilerek, arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek olan diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğüne takılır.

Tanınan çocuğa ilişkin tescil işlemleri, bu Yönergenin "Doğum" bölümünde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda gerçekleştirilir.

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümlerince tanınan ancak henüz tanınması aile kütüklerine tescil edilmemiş erkek, evli ve çocukları varsa, kendisi ile eşi ve çocuklarının nüfus kayıtları, kayıt taşınmada kullanılan form ve diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğünden sıra numarası verilmiş olarak bilgi işlem ortamından alınan tanıma/tanımanın iptali formu, mahkeme kararı ile birleştirilerek, diğer kişisel durum değişiklikleri özel kütüğüne takılır.

Nüfus kaydının bulunduğu nüfus müdürlüğü gün sonu listesinde belirtilen tanıma bilgilerini ilgili kişinin/kişilerin kağıt ortamındaki kaydına işler. Bu işlemden sonra gün sonu listesi tescili yapan memur tarafından imzalanıp, nüfus müdürü tarafından onaylandıktan sonra gün sonu listesi dosyasına takılır.

Tanımanın İptali

Tanımanın İptali; çocuk ile tanıyan arasında tanıma nedeniyle kurulan soybağının mahkemece kaldırılmasıdır

Tanımanın İptalini Gerektiren Haller ve Dava Açma Yetkisi, Hak Düşürücü Süre

Tanımanın İptalini Gerektiren Haller

Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.

Dava Açma Yetkisi ve İspat Yükümlülüğü

Tanıyanın Dava Açma Yetkisi ve Yükümlülüğü
İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.

İlgililerin Dava Hakkı

Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.
Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.

Hak düşürücü süre

Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.
Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

Tanımanın İptalinin Tesciline İlişkin Esaslar

1. Tanınması iptal edilen, anasının bekarlık hanesinde kayıtlı ise tanımanın iptaline ilişkin mahkeme kararı tanınanın ve tanıyan babanın kaydına işlenir.
2. Tanınması iptal edilen, tanıyan babasının hanesinde kayıtlı ise baba hanesindeki kaydı kapatılarak anasının bekarlık hanesine anasının bekarlık soyadı ile taşınır.
3. Evli kadının tanınmasının iptal edilmesi halinde; kendisi ile anasının bekarlık ve tanıyan babasının kayıtlarına tanımanın iptali işlenir.
4. Tanınması iptal edilen evli erkek, baba hanesinde kayıtlı ise baba hanesindeki kaydı kapatılarak eşi ve varsa çocukları ile birlikte anasının bekarlık hanesine, anasının bekarlık soyadı ile taşınır. Anasının ve tanıyan babasının kayıtlarına tanımanın iptali tescil edilir.
5. Türk babadan ve yabancı anadan doğan çocuğun tanıması iptal edilmiş ise; baba hanesindeki kaydı kapatılır.
6. Türk babadan ve aile kütüklerine tescil edilmemiş (saklı nüfus) kadından doğan çocuğun tanınması iptal edilmiş ise:

• Tanınan çocuğun anasının vatandaşlıkdurumu düzgün olmayan kişiler kütüğünde kayıtlı ve saklı nüfus işlemlerinin sürdürülmesi halinde; tanımanın iptali kararı aile kütüklerine tescil edilerek, çocuğun tanıma nedeniyle kazanmış olduğu Türk vatandaşlığını muhafaza edip etmeyeceğinin incelenmesi amacıyla, tanınan çocuk ile tanıyan babaya ait nüfus kayıt örnekleri ile tanımanın iptaline ilişkin mahkeme kararının bir örneği Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça verilecek talimat doğrultusunda işlem yapılır.
• Tanınan çocuğun anasının saklıdan aile kütüklerine tescil edilmiş olması halinde, baba hanesindeki kaydı kapatılarak anasının bekarlık hanesine, anasının bekarlık soyadı ile taşınır.